Vergiyle ilgili en çok karşılaşılan 199 terim — sade, anlaşılır tanımlarla. Bir terim ara, kategoriye göre süz, ilgili hesaplayıcıya geç.
İki veya daha fazla kişinin ortak amaç için emek/sermaye koyduğu, tüzel kişiliği olmayan ortaklık.
Bilançonun, işletmenin sahip olduğu varlıkları (dönen ve duran) gösteren bölümü.
Devlet, il özel idaresi ve belediyelerin kamu gücüne dayanan (vergi, ceza, harç vb.) alacakları.
Bir yıldan uzun kullanılan duran varlıkların yıpranma payının, yıllara yayılarak gider yazılması.
Şirketin kuruluş, amaç, sermaye ve yönetim esaslarını belirleyen temel sözleşme.
Sermayesi paylara bölünen, ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olan şirket.
Araştırma-geliştirme faaliyeti harcamalarının, kazançtan ayrıca indirilmesine imkân veren teşvik.
Devamlılık taşımayan, tesadüfi ve geçici işlerden elde edilen kazanç.
Hesaplanan kurumlar vergisinin, belirli bir tabanın altına inememesini sağlayan kural.
İşçiye ödenmesi zorunlu olan, kanunla belirlenmiş en düşük brüt aylık ücret.
Tüm ücretlilerin maaşının asgari ücrete isabet eden kısmının gelir ve damga vergisinden istisna tutulması.
Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanların (esnaf, şirket ortağı, çiftçi) tabi olduğu sosyal güvenlik statüsü.
İşletmenin bankalardaki mevduat ve hareketlerinin izlendiği muhasebe hesabı.
Bir verginin beyannamesinin verilmesi gereken yasal süre aralığı.
Verginin, mükellefin verdiği beyanname üzerine tarh edilmesi.
Mükellefin gelirini, matrahını ve vergisini kendisinin bildirdiği resmi belge.
İşletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını (aktif) ve kaynaklarını (pasif) gösteren temel mali tablo.
İşletmenin varlık ve kaynaklarının bilanço ve gelir tablosu üzerinden izlendiği defter usulü.
Binek otomobillere ait amortisman, kira ve giderlerin belirli oran/tutarla sınırlı olarak indirilebilmesi.
Borçlunun, belirli bir tutarı belirli vadede ödemeyi taahhüt ettiği kıymetli evrak.
Kamu borçlarının, faiz/ceza indirimi ve taksitle ödenmesine imkân veren düzenleme.
Net satışlardan satılan malın maliyetinin çıkarılmasıyla bulunan kâr.
Banka, sigorta ve finans kurumlarının işlemleri sonucu lehe aldığı paralar üzerinden alınan vergi.
Bir bankaya hitaben yazılan, görüldüğünde ödenmesi gereken kıymetli evrak.
Belediyelerce, konut ve işyerlerinden çevre temizlik hizmeti karşılığı alınan vergi (çöp vergisi).
Bir işletmenin belirli dönemde mal ve hizmet satışından elde ettiği toplam gelir.
Sözleşme, taahhütname, makbuz gibi kağıt ve belgeler üzerinden alınan vergi.
Türkiye'de yerleşik olmayıp yalnızca Türkiye'de elde ettiği kazanç üzerinden vergilenen kişi/kurum.
Ticari ve mesleki faaliyette, kazancın tespiti için yasal defterlerin tutulması.
İşletme hesabı ve serbest meslek erbabının defter ve beyannamelerini elektronik ortamda tuttuğu GİB sistemi.
Yevmiyeye kaydedilen işlemlerin hesaplara göre toplandığı büyük defter.
Gayrimenkul, hisse gibi bir değerin elden çıkarılmasından doğan kazanç.
Tahsiline artık imkân kalmadığı belgelenen ve zarar yazılabilen alacak.
İş sözleşmesinin başında, tarafların birbirini değerlendirdiği ve bildirimsiz fesih yapabildiği süre.
İndirilecek KDV'nin hesaplanan KDV'yi aştığı durumda sonraki döneme aktarılan tutar.
Belirli büyüklükteki dijital hizmet sağlayıcılarının Türkiye'de elde ettiği hasılat üzerinden alınan vergi.
Kadın işçiye doğumdan önce ve sonra tanınan yasal ücretli/ücretsiz izin hakkı.
Tüm gelir ve giderler ile vergi karşılığı dikkate alındıktan sonra kalan net kâr.
Hesap döneminin kapatılması için yapılan değerleme, amortisman, karşılık ve düzeltme kayıtları.
Hizmet işletmelerinde (lokanta, kafe) düzenlenen adisyonun elektronik biçimi.
e-Fatura kapsamında olmayan alıcılara elektronik ortamda düzenlenen fatura.
Yevmiye defteri ve defter-i kebirin elektronik ortamda tutulup saklanması.
e-Defterlerin değişmezliğini onaylayan, GİB'e yüklenen elektronik onay dosyası.
Kağıt fatura yerine elektronik ortamda düzenlenip iletilen, aynı hukuki niteliği taşıyan fatura.
Kamu borcu nedeniyle banka hesaplarına elektronik ortamda uygulanan haciz.
Malın sevki sırasında düzenlenen sevk irsaliyesinin elektronik hali.
Çiftçiden (müstahsilden) yapılan zirai ürün alımlarında düzenlenen elektronik makbuz.
Serbest meslek makbuzunun elektronik ortamda düzenlenen hali.
Vergi dairesi bildirim ve tebliğlerinin elektronik ortamda yapılmasını sağlayan sistem.
Sigortalının yaş, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi koşullarını sağlayınca bağlanan yaşlılık aylığı.
Bina ve arazilerden, bulunduğu belediyeye ödenen yıllık vergi.
Bir malın veya hizmetin, gerçek bedeli bilinmediğinde esas alınan benzer piyasa değeri.
Mali tablolardaki parasal olmayan kalemlerin, enflasyonun etkisinden arındırılarak düzeltilmesi.
Dönem sonunda varlık ve borçların sayım, ölçüm ve değerleme yoluyla tespit edilmesi.
Ekonomik faaliyeti sermayesinden çok bedeni çalışmasına dayanan ve geliri sınırlı olan kişi.
Belirli koşulları taşıyan küçük esnafın gelir vergisinden muaf tutulması.
Satılan mal veya yapılan hizmet karşılığında düzenlenen, tutarı gösteren ticari belge.
Haftalık yasal çalışma süresini aşan çalışma; kural olarak zamlı ücret veya serbest zaman ile karşılanır.
Yabancı kaynakları öz kaynağını aşan işletmelerde, aşan kısma ait finansman giderlerinin bir bölümünün indirilememesi.
İstirahat raporlu sigortalıya, çalışamadığı günler için SGK tarafından ödenen para (rapor parası).
Yıllık gelir/kurumlar vergisine mahsuben, dönemler halinde peşin ödenen vergi.
İkmalen/re'sen tarhiyatta, normal vade ile tahakkuk tarihi arasındaki süre için hesaplanan faiz.
Vadesinde ödenmeyen amme alacağına, ödenene kadar aylık oran üzerinden uygulanan ek yük.
Önceki dönemlerde oluşan ve belirli koşullarla sonraki yıl kârlarından mahsup edilebilen zararlar.
İşletmenin bir dönemdeki gelir, gider ve kâr/zarar durumunu gösteren mali tablo.
Vergiye tabi 7 gelir türü: ticari, zirai, ücret, serbest meslek, gayrimenkul ve menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlar.
Gerçek kişilerin bir takvim yılında elde ettiği gelir üzerinden artan oranlı alınan vergi.
Gelir vergisinin artan oranlı tarifesinde, matrahın vergilendirildiği kademeli oran basamakları.
İlk kez işe başlayan genç girişimcilerin kazancının bir kısmının gelir vergisinden istisna tutulması.
Şirket ortaklarının, kanunda ve sözleşmede belirtilen konularda karar aldığı organ.
Bir kanun veya uygulamanın usul ve esaslarını belirleyen, bağlayıcı idari düzenleme.
Devletin vergi politikalarını uygulayan ve vergi idaresini yöneten merkezi kurum.
Belge düzenleyemeyen kişilerden yapılan alımlarda, alıcı tarafından düzenlenen belge.
Bina, arazi, hak gibi gayrimenkullerin kiraya verilmesinden elde edilen gelir.
Amme alacağının tahsili amacıyla borçlunun mal ve haklarına el konulması.
Devletin sunduğu belirli bir hizmet (tapu, noter, yargı vb.) karşılığında alınan bedel.
Kazancın tespit edildiği, kural olarak takvim yılı olan on iki aylık dönem.
Satış ve teslimlerde, bedel üzerinden hesaplanıp alıcıdan tahsil edilen KDV.
Anonim şirkette ortaklık payını temsil eden kıymetli evrak.
İş sözleşmesi bildirim süresine uyulmadan feshedildiğinde, bu süreye ait ücret tutarında ödenen tazminat.
Beyannameyi verirken, o beyana karşı dava açma hakkını saklı tutmak için konulan şerh.
İlk tarhiyattan sonra ortaya çıkan matrah veya matrah farkı üzerinden ek vergi tarh edilmesi.
Şirketi kimlerin, hangi şekilde temsil ve ilzama yetkili olduğunu gösteren noter onaylı belge.
Alış ve giderler nedeniyle yüklenilen ve hesaplanan KDV'den düşülebilen KDV.
Bazı temel mal ve hizmetlere, genel orandan daha düşük uygulanan KDV oranı.
Vergi işlemlerinin (borç sorgu, beyan, ödeme) internet üzerinden yapılabildiği GİB uygulaması.
Malın bir yerden bir yere taşınması sırasında düzenlenmesi gereken sevk belgesi.
Sigortalının işyerinde veya işin yürütümü sırasında uğradığı, bedenen veya ruhen zarara yol açan olay.
İşçinin iş görmeyi, işverenin ücret ödemeyi üstlendiği; belirli veya belirsiz süreli yapılabilen sözleşme.
İş güvencesi kapsamındaki işçinin, geçersiz feshe karşı işe geri dönmek için açtığı dava.
Faaliyetin sona ermesiyle mükellefiyet kaydının kapatılması.
Kazancın, dönem gelir ve giderlerinin farkı olarak tespit edildiği daha basit defter usulü.
İşsiz kalan sigortalıya, belirli koşulları sağladığında İŞKUR tarafından geçici olarak yapılan ödeme.
Bir kurumun, başka bir tam mükellef kurumdan elde ettiği kâr paylarının kurumlar vergisinden istisna olması.
Normalde vergiye tabi olması gereken bir konunun kanunla vergi dışında bırakılması.
Şirketin dönem kârından ortaklarına dağıttığı pay.
Dağıtılan kâr payı üzerinden, dağıtım sırasında yapılan gelir vergisi kesintisi.
Gerçekleşmesi muhtemel gider veya zararlar için dönem sonunda ayrılan tutar.
Mal ve hizmet teslimlerinde, üretimden tüketime her aşamada eklenen değer üzerinden alınan dolaylı vergi.
Bir dönemde hesaplanan ve indirilecek KDV'nin karşılaştırılarak ödenecek/devreden KDV'nin bildirildiği beyanname.
İndirim yoluyla giderilemeyen veya yüklenilen KDV'nin mükellefe iade edilmesi.
Mal ve hizmetlere uygulanan genel ve indirimli katma değer vergisi oranları.
KDV'nin tamamının satıcıya ödenmeyip bir kısmının alıcı tarafından kesilerek beyan edilmesi.
İşçinin, en az bir yıl çalıştığı işinden kıdeme hak kazandıran bir nedenle ayrılması halinde her tam yıl için ödenen tazminat.
Genel ekonomik kriz veya zorlayıcı sebeplerle çalışma süresi azaltılan işçilere yapılan ödenek.
Kanunen kazançtan düşülemeyen, bu nedenle matraha geri eklenen giderler.
Otel, motel, tatil köyü gibi tesislerdeki geceleme hizmetlerinden alınan vergi.
Döviz cinsi işlem ve bakiyelerin, kur değişimi nedeniyle ortaya çıkan lehte/aleyhte farkı.
Sermaye şirketleri, kooperatifler gibi kurumların bir hesap dönemi kazancı üzerinden alınan vergi.
Bir veya daha fazla ortağın, koydukları sermaye ile sınırlı sorumlu olduğu sermaye şirketi.
İşletmede bir yıldan uzun süre kullanılan fiziki varlıklar (bina, makine, taşıt, demirbaş).
Mükellefin alacağının, kendi vergi/prim borçlarına sayılarak kapatılması.
Bir alacağın, aynı kişinin başka bir borcundan düşülerek kapatılması.
Bir iktisadi kıymetin edinilmesi ve değerinin artırılması için yapılan giderlerin toplamı.
Verginin hesaplandığı taban tutar; vergi oranı bu tutar üzerine uygulanır.
Geçmiş dönem matrahını belirli oranda artırıp vergisini ödeyerek o dönem için inceleme dışı kalma imkânı (yapılandırma kanunlarında).
Sigortalının yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple uğradığı geçici veya sürekli hastalık.
Hesapların borç ve alacak toplamları ile bakiyelerini bir arada gösteren muhasebe listesi.
Faiz, kâr payı, repo geliri gibi para ve sermayenin getirisinden doğan gelir.
Trafiğe kayıtlı motorlu taşıtlardan her yıl iki taksitte alınan vergi.
Belirli kişi veya kurumların kanunla vergi mükellefiyeti dışında tutulması.
Ana hesapların ayrıntısını izlemek için tutulan yardımcı muhasebe defteri.
Yükümlülüklerin yerine getirilmesini engelleyen, kanuni süreleri durduran zorlayıcı hal (afet, ağır hastalık vb.).
Kaynağında kesilen vergiler (stopaj) ile çalışanların SGK prim ve hizmet bilgilerinin birlikte bildirildiği beyanname.
Vergi dairesinde mükellef kaydının açılması; işe başlamanın vergisel karşılığı.
Mükellefin alacağının, kendisine para olarak geri ödenmesi.
Vadesinde ödenmeyen amme alacağı için düzenlenen ve borcun 15 gün içinde ödenmesini isteyen belge.
Perakende satışlarda ödeme kaydedici cihazdan (yazar kasa) düzenlenen belge.
Ortak veya ilişkili kişiden alınan ve öz sermayenin belirli katını aşan borçlanma.
Akaryakıt, motorlu taşıt, alkol, tütün gibi belirli mal gruplarından alınan tüketim vergisi.
İşletmenin varlıklarından borçları düşüldükten sonra ortaklara ait olan kısım.
Belge düzeni, bildirim gibi özel yükümlülüklerin ihlaline uygulanan ceza.
Mükellefin, tereddüt ettiği vergisel bir konuda idareden yazılı olarak aldığı görüş.
Bilançonun, varlıkların hangi kaynaklarla (borç ve öz kaynak) finanse edildiğini gösteren bölümü.
Beyan dışı bırakılan verginin, idare öğrenmeden önce kendiliğinden bildirilip ödenmesiyle cezadan kurtulma.
SGK primlerinin hesaplandığı, alt ve üst sınırı bulunan kazanç tutarı.
Bir iktisadi kıymetin, değerleme günündeki normal alım-satım değeri.
Defter-belge yoksa ya da güvenilmezse matrahın idarece takdir edilerek vergi tarh edilmesi.
Vadesi gelmemiş senetli alacak ve borçların, dönem sonunda bugünkü değerine indirgenmesi.
Gerçek kişi tarafından kurulan, sahibinin tüm malvarlığıyla sorumlu olduğu işletme türü.
Sermayeden çok kişisel çalışmaya, uzmanlığa dayanan işlerden (avukat, doktor, mali müşavir) elde edilen kazanç.
Serbest meslek erbabının, tahsil ettiği tutar için düzenlediği belge.
Ortakların şirkete koymayı taahhüt ettiği para veya para ile ölçülebilen değerler toplamı.
Şirketin esas sermayesinin, iç kaynaklardan veya yeni pay taahhüdüyle yükseltilmesi.
İşçinin işe başlamadan önce SGK'ya bildirilmesini sağlayan belge.
İş sözleşmesi sona eren sigortalının, çıkış nedeni koduyla SGK'ya bildirildiği belge.
İstihdamı özendirmek için işverenin ödeyeceği SGK primlerinin bir kısmının devletçe karşılanması.
Sigortalı ve işverenin, sosyal güvenlik hakları için prime esas kazanç üzerinden ödediği zorunlu katkı.
İki veya daha fazla şirketin, tasfiyesiz biçimde tek bir şirket çatısında birleşmesi.
İdarenin, uygulamada tereddüt edilen konuları açıklamak için yayımladığı genel yazı.
İşletmenin satmak veya üretimde kullanmak üzere elinde bulundurduğu mal ve malzemeler.
Bir ödeme yapılırken verginin kaynağında kesilip ödeyen tarafça vergi dairesine yatırılması.
Tahsili dava veya icra safhasına gelmiş ya da protesto edilmiş, tahsili şüpheli hale gelen alacak.
Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi.
Tarh ve tebliğ edilen verginin ödenmesi gereken aşamaya gelmesi.
Türkiye'de yerleşik olup hem yurt içi hem yurt dışı geliri üzerinden vergilenen kişi/kurum.
Vergi borcunun idare tarafından hesaplanıp miktarının belirlenmesi işlemi.
Sona eren bir şirketin mal varlığının paraya çevrilip borçların ödenmesi ve kalanın dağıtılması süreci.
Vergiyle ilgili belgenin (ihbarname, ödeme emri vb.) mükellefe hukuken bildirilmesi.
Amme borcunun, belirli şartlarla ertelenmesi veya taksitlendirilmesi.
İşletmelerin muhasebe kayıtlarında kullanacağı, standart hesap numaralarından oluşan plan.
Alacağın güvence altına alınması için istenen para, banka teminat mektubu, gayrimenkul gibi değer.
Vergi veya cezanın kanunda sayılan hallerde silinmesi, kayıtlardan düşülmesi.
Belirli tutarı aşan tahsilat ve ödemelerin banka/finans kurumu aracılığıyla belgelenmesi zorunluluğu.
Ticari işletme ve şirketlere ilişkin kayıtların tutulduğu resmî sicil.
Tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı ve sicile tescil ettirdiği ad.
Ticari ve sınai bir faaliyetin yürütülmesinden elde edilen kazanç.
İlişkili kişilerle yapılan işlemlerde, bedelin emsallere (piyasaya) uygun belirlenmesi ilkesi.
Bir işverene bağlı çalışana; para, ayın veya menfaat olarak yapılan ödemeler.
Vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin kurallarına uyulmaması.
Tarh edilen vergi ve/veya ceza üzerinde idare ile mükellefin karşılıklı anlaşması.
Verginin, gecikme zammına maruz kalmadan ödenmesi gereken son gün.
Miras veya karşılıksız (bağış) yollarla edinilen mallardan alınan vergi.
Mükellefin tahakkuk etmiş ve ödenmesi gereken vergi ve buna bağlı alacaklar toplamı.
Mükellefin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerini yürüten yetkili idari birim.
Beyanların defter, belge ve kayıtlar üzerinden doğruluğunun denetlenmesi.
Mükellefleri tanımlayan numara; gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası kullanılır.
Mükellefin faaliyet ve vergi bilgilerini gösteren, elektronik ortamda alınan levha.
Görevlilerin, mükellefe ait öğrendikleri bilgileri gizli tutma ve açıklamama yükümlülüğü.
Verginin kaynağında kesilip vergi dairesine ödenmesinden sorumlu olan kişi (örn. işveren).
Verginin zamanında tahakkuk etmemesi veya eksik tahakkuku nedeniyle oluşan vergi kaybı.
Vergi kaybına yol açılması halinde, ziyaa uğratılan vergi üzerinden kesilen ceza.
Vergi borcunu ortaya çıkaran hukuki durum veya olay (örn. teslim, tahsilat).
Vergilendirmenin usul, şekil, belge, defter ve ceza kurallarını düzenleyen temel kanun.
Belirli yatırımlara vergi, SGK ve gümrük avantajları sağlayan resmî belge.
Amortismana tabi iktisadi kıymetlerin değerinin, belirlenen oranla güncellenmesi.
Vergisel açıdan kişinin Türkiye'de yerleşik sayılıp sayılmadığını belirleyen durum.
Muhasebe kayıtlarının tarih sırasıyla ve çift taraflı olarak ilk kez işlendiği yasal defter.
Gerçek kişilerin bir yılda elde ettiği gelirleri toplayıp beyan ettiği beyanname.
En az bir yıl çalışan işçiye, kıdemine göre her yıl verilen ücretli dinlenme hakkı.
Mükellefiyeti ve faaliyeti etkileyen olayların fiilen tespit edilmesi için yapılan idari işlem.
Anonim şirketi yöneten ve temsil eden, genel kurulca seçilen organ.
Kurum kazancının, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki matrahın belirli oranından az vergilenememesi.
Kanuni sürenin geçmesiyle verginin tarh veya tahsil edilemez hale gelmesi.