2026 yazında hem vergi hem SGK borçları için yıllık %29 tecil faizi ve 72 aya kadar taksit imkânı getirildi. Ancak mükelleflerin en çok karıştırdığı nokta şu: vergi borcu ile SGK prim borcunun başvuru yolu birbirinden tamamen farklıdır.
En kritik ayrım: Vergi (GİB) borçları için başvuru Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik yapılır — ayrıca kâğıt form doldurmaya gerek yoktur. SGK prim borçları için ise SGK'ya evrakla (Tecil Talep Formu Ek-1, Çok Zor Durum Raporu Ek-1/a veya Mali Durum Bildirim Formu Ek-1/b) başvurulur. Sorulan Ek-1, Ek-1/a ve Ek-1/b formları SGK başvurusunun belgeleridir.
Bunun nedeni basit: Gelir İdaresi, mükellefin bilanço ve beyanname verilerine zaten sahip olduğundan çok zor durumu (likidite oranını) kendi sistemi üzerinden değerlendirir. SGK ise bu mali tablolara doğrudan sahip olmadığı için durumun form ve raporlarla belgelenmesini ister. Bu rehberde iki süreci ayrı ayrı, adım adım bulacaksınız.
| Konu | Vergi Borçları (GİB) | SGK Prim Borçları |
|---|---|---|
| Dayanak | Tahsilat Genel Tebliği (Seri: B Sıra No: 20) — R.G. 16.06.2026 / 33282 | SGK Genelgesi 2026/15 — 19.06.2026 |
| Tecil faizi | Yıllık %29 | Yıllık %29 |
| Azami taksit | 72 aya kadar (likidite oranına göre 36/48/72) | 72 aya kadar |
| Teminat | 10 milyon TL'ye kadar yok; üstünde aşan kısmın yarısı | 10 milyon TL'ye kadar yok; üstünde aşan kısmın yarısı |
| Başvuru yeri | Dijital Vergi Dairesi (elektronik) / vergi dairesi | SGK il müdürlüğü / merkezi (evrak) |
| Başvuru belgesi | Elektronik tecil dilekçesi (sistem üzerinden) | Ek-1 + Ek-1/a veya Ek-1/b formları |
| Son başvuru | 31 Ağustos 2026 | 31 Ağustos 2026 |
| İlk ödeme | İlk taksit Eylül 2026 | İlk taksit/peşinat 31 Ağustos 2026'ya kadar |
Bir işletmenin hem vergi hem SGK borcu varsa, iki ayrı başvuru yapılması gerekir: biri Dijital Vergi Dairesi'nden elektronik, diğeri SGK'ya evrakla.
Tecil edilen borca yıllık %29 tecil faizi uygulanır. Bu oran, 13 Kasım 2025'ten bu yana geçerli olan genel (cari) yıllık %39 tecil faizine göre indirimlidir. Ödenmeyen alacaklara işleyen gecikme zammının aylık %3,7 (yıllık yaklaşık %44) olduğu düşünülürse, tecil ciddi bir maliyet avantajı sağlar. Tecil bir af değildir; borcun aslı korunur, yalnızca uzun vadeye ve düşük faize yayılır.
Vergi (GİB) tarafında azami taksit sayısı, çok zor durum derecesini gösteren likidite oranına göre belirlenir:
| Likidite oranı | Azami taksit |
|---|---|
| 0,50 ve üzeri | 36 taksit |
| 0,30 – 0,50 arası | 48 taksit |
| 0,30'un altında | 72 taksit |
Ayrıca: KDV ve banka-sigorta muameleleri vergisi (BSMV) için azami 12 taksit; faal mükellef statüsünde olmayan/diğer borçlular için 48 taksit; belediye, il özel idaresi ve kamu iktisadi teşebbüsleri için tüm borç türlerinde 72 taksit uygulanır.
Her iki tarafta da 10 milyon TL'ye kadar teminat aranmaz. 10 milyon TL'yi aşan borçlarda yalnızca aşan kısmın yarısı değerinde teminat istenir. Örneğin 14 milyon TL borçta teminat, aşan 4 milyon TL'nin yarısı olan 2 milyon TL'dir.
Vergi dairesine olan ve vadesi geçmiş borçlar, Tahsilat Genel Tebliği (Seri: B Sıra No: 20) kapsamında tecil edilebilir. Kapsama gelir/kurumlar vergisi, KDV (azami 12 taksit), muhtasar (stopaj), damga vergisi ve bunlara bağlı ceza ile gecikme zamları girer.
Kapsam dışı: Özel Tüketim Vergisi (ÖTV); 2026 yılı gelir/kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi; bunlara bağlı vergi ziyaı cezaları, gecikme faizi ve gecikme zamları.
Elektronik başvuru yerine tercih edilirse, bağlı olunan vergi dairesine elden veya posta yoluyla dilekçe ile de başvurulabilir. Bu Tebliğin kendi ekleri Ek-1 ve Ek-2 dilekçeleridir; bunlar aşağıda anlatılan SGK formlarından farklıdır.
Şahıs / şirket farkı: Süreç her ikisinde de elektroniktir. Şirketlerde birden fazla vergi dairesinde borç varsa her daire için ayrı talep gerekir; işlemler şirketi temsile yetkili kişi tarafından yürütülür.
SGK prim borçları, SGK Genelgesi 2026/15 (19.06.2026) ile aynı avantajlı şartlarda (yıllık %29 faiz, 72 aya kadar taksit, 10 milyon TL'ye kadar teminatsız) tecil edilebilir. Ancak başvuru elektronik değil, evrakla yapılır.
Çok zor durum ve likidite oranı: SGK, çok zor durumu likidite oranı üzerinden ölçer: (Kasa + Banka + Kısa Vadeli Alacaklar) ÷ Kısa Vadeli Borçlar. Belirli bir tutarın (uygulamada borç türü başına yaklaşık 100.000 TL) üzerindeki borçlarda bu oranın SMMM/YMM raporuyla (Ek-1/a) belgelenmesi istenir; altındaki borçlarda mükellefin beyanı (Ek-1/b) yeterlidir. Tutar eşikleri güncellenebildiğinden başvurudan önce SGK ünitesinden teyit ediniz.
Aşağıdaki üç form SGK prim borcu tecili başvurusunda kullanılır (aynı belgeler, 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi kapsamındaki manuel başvurularda da esas alınır). Vergi (GİB) tarafında bu formları doldurmanıza gerek yoktur; orada başvuru elektroniktir.
3568 sayılı Kanuna göre ruhsatlı ve faaliyet belgesine sahip bir SMMM veya YMM tarafından düzenlenir. Amaç, likidite oranıyla çok zor durumu ortaya koymaktır.
Hesaplanan oran, başvurulan kurumun (SGK) çok zor durum kademesine oturtulur ve buna göre azami taksit süresi belirlenir. Rapora, hesaplamaya esas mali tablolar ve müşavirin faaliyet belgesi eklenir.
Daha küçük tutarlı borçlarda çok zor durum, mükellefin kendi beyanıyla ortaya konur. Beyan edilen değerler işyeri kayıtlarıyla uyumlu olmalıdır. Form dört bölümden oluşur:
Yanlış beyandan kaçının: Gerçeğe aykırı beyan, sonradan yapılacak incelemede tecilin bozulmasına yol açar. Beyanı işyeri kayıtlarıyla tutarlı hazırlayın.
Aşağıdaki SGK başvuru formlarını doğrudan indirip kullanabilirsiniz. PDF çıktı alıp elle doldurmak için; Word ise bilgisayarda doldurmak/düzenlemek içindir. Formlar 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi kapsamındaki başvurularda da kullanılabilir.
Vergi (GİB) borçlarında bu formları doldurmanıza gerek yoktur; başvuru Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik yapılır. Bu formlar SGK prim borcu tecili içindir.
Avantaj: 6183 sayılı Kanunun genel tecil hükümleri gereği, tecil edilen borç için kural olarak yeni cebri takip (haciz) işlemi yapılmaz; daha önce haczedilmiş mallar ise gösterilen teminat karşılığında talep üzerine kaldırılabilir. Bu husus genel tecil uygulamasından kaynaklanır; somut durumunuz için ilgili idareyle teyit ediniz.
Hayır. Vergi (GİB) borçlarında başvuru Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik yapılır. Kâğıt Çok Zor Durum Raporu / Mali Durum Bildirim Formu doldurma süreci SGK başvurusuna (ve manuel 6183/48 başvurularına) özgüdür.
Hayır. İki ayrı başvuru gerekir: vergi için Dijital Vergi Dairesi'nden elektronik, SGK için ünitesine evrakla.
Hayır. Borcun aslı silinmez; uzun vadeye yayılır ve gecikme zammı yerine yıllık %29 tecil faizi uygulanır.
Küçük tutarlı borçlarda Mali Durum Bildirim Formu'nu (Ek-1/b) kendiniz doldurabilirsiniz. Tutar eşiği aşıldığında Çok Zor Durum Raporu (Ek-1/a) mutlaka ruhsatlı SMMM/YMM tarafından düzenlenmelidir.
Vergi tarafında başvuru anında peşinat zorunluluğu öngörülmemiştir; ödemeler Eylül 2026'dan itibaren taksitle yapılır. SGK tarafında ilk taksitin (peşinatın) 31 Ağustos 2026'ya kadar ödenmesi gerekir.
Vergi borcunuz için elektronik başvuru, SGK borcunuz için formların (Ek-1, Ek-1/a, Ek-1/b) hazırlanması ve likidite oranınızın doğru hesaplanması için profesyonel destek alın. 31 Ağustos 2026 son başvuru tarihini kaçırmayın.
Hemen İletişime Geçin