DAMGA VERGİSİ KANUNU09.10.202597895701-155[2019/266]-1296026

Vakıf Üniversitesi tarafından akademik, idari personele ve intörn eğitimleri dönemindeki öğrenciler ile stajyer öğrencilere yapılacak ödemelerden gelir vergisi ve damga vergisi aranılıp aranılmayacağı

⚠️ Yasal not: Özelge, İdarenin ve uygulayıcıların o husustaki kesin/yerleşik görüşünü ifade ettiğinden benzer durumdaki diğer muhatapları da fiilen yönlendirir ve dolaylı olarak bağlar. Hukuken ise yalnızca kendisine verildiği mükellefi bağlar; ceza kesilmemesi ve gecikme faizi işlememesi koruması (VUK md. 369) yalnızca kendi özelgesine dayanan mükellefe tanınır — başkasının özelgesine dayanan bu korumadan otomatik yararlanamaz. Kesinlik için kendi durumuna ilişkin özelge talep et veya mali müşavirine danış. Metin GİB kaynağından alınmıştır.

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Defterdarlığı

Gelir Kanunları Diğer Vergiler Grup Müdürlüğü

Sayı

E-97895701-155[2019/266]-1296026

09.10.2025

Konu

Vakıf Üniversitesi tarafından akademik, idari personele ve intörn eğitimleri dönemindeki öğrenciler ile stajyer öğrencilere yapılacak ödemelerden gelir vergisi ve damga vergisi aranılıp aranılmayacağı

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;

- Üniversiteniz bünyesindeki akademik personele yapılan ödemeler ile idari personele yapılan üniversite ödeneği, eğitim öğretim ödeneği, makam tazminatı, görev tazminatı, yükseköğretim tazminatı, dil tazminatı, ek ödemelerinden,

- Üniversiteniz bünyesinde intörn eğitimleri döneminde tıp fakültesi öğrencileri ile diş hekimliği fakültesi öğrencilerine yapılan ücret ödemelerinden ve stajyer öğrenci ücretlerinden

gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılıp yapılmayacağı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.

GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;

- "Ücretin tarifi" başlıklı 61 inci maddesinde, "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

...",

- "Vergi tevkifatı" başlıklı 94 üncü maddesinde, "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

1. Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,

...

Yukarıdaki bentlerde yazılı vergi tevkifatının yapılmasında 96 ncı madde hükmü göz önünde tutulur.''

hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; üniversitelerin ve yüksek teknoloji enstitülerinin genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanacağı; ek 7 nci maddesinde ise vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının, bu Kanunun 56 ncı maddesinde yer alan mali kolaylıklar, muafiyetler ve istisnalardan aynen istifade edeceği hüküm altına alınmıştır.

2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanununun;

- "Üniversite Ödeneği" başlıklı 12 nci maddesinde, "657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuru brüt aylık (ek gösterge dahil) tutarının;

1) Profesörlerden Rektör, Rektör Yardımcısı, Dekan, Dekan Yardımcısı, Yüksekokul Müdürü olanlar ile Profesör kadrosunda üç yılını tamamlamış bulunanlara % 245'i,

2) Diğer Profesör kadrosunda bulunanlara % 215'i,

3) Doçent kadrosunda bulunanlara % 175'i,

4) Doktor öğretim üyesi kadrosunda bulunanlara % 175'i

5) Diğer Öğretim elemanlarından;

a) Birinci dereceden aylık alanlara % 130'u,

b) İkinci dereceden aylık alanlara % 117'si,

c) Üçüncü dereceden aylık alanlara % 110'u,

d) Dördüncü ve beşinci dereceden aylık alanlara % 104'ü,

e) Diğer derecelerden aylık alanlara % 98'i,

Her ay üniversite ödeneği olarak ödenir.

Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve kısmi statüde görev yapanlara ödenmez." hükmüne yer verilmiş,

- Ek 1 inci maddesinde, 2547 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ve 39 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yurtdışına gönderilenler ile anılan Kanunun 38 inci maddesine göre diğer kurum ve kuruluşlarda görevlendirilenlerden yüksek öğretim kurumlarındaki kadro görevini yapmayanlar hariç olmak üzere, Yükseköğretim Kurumlarında görevli öğretim elemanlarına en yüksek Devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) brüt tutarının on iki de birinin, her ay aylıklarla birlikte eğitim öğretim ödeneği olarak ödeneceği, bu ödeneğin damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacağı,

- Ek 2 nci maddesinde, makam tazminatının, Kanuna ekli cetvellerde yazılı kadro ve görev unvanlarına atananlara hizalarında belirtilen gösterge rakamlarının memur aylıklar��na uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarlarda ödeneceği ve bu tazminatın damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı,

- Ek 3 üncü maddesinde, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuru brüt aylık (ek gösterge dâhil) tutarının;

a) Profesör kadrosunda bulunanlara %100'ü,

b) Doçent kadrosunda bulunanlara %100'ü,

c) Doktor öğretim üyesi kadrosunda bulunanlara %100'ü,

d) Araştırma Görevlisi kadrosunda bulunanlara %115'i,

e) Öğretim Görevlisi kadrosunda bulunanlara %115'i,

oranında her ay yükseköğretim tazminatının ödeneceği, bu tazminata hak kazanılmasında ve ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı ve bu maddeye göre ödenecek tazminatın damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı

hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta olan personele yabancı dil tazminatı ödenebileceği, bu tazminata hak kazanmada ve ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesinti uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenen, ek 9 uncu maddesinde de aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), (I) sayılı cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılacağı ve bu maddeye göre yapılacak ek ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca konuyla ilgili olarak 31/10/2003 tarihli ve GVK-5/2003-5/Ücretler-1 sayılı Sirkülerde, vakıf üniversitelerinde görev yapan öğretim elamanlarına ödenen "üniversite ödeneği" ile "eğitim öğretim ödeneği"nin vergilendirilmesine ilişkin gerekli açıklamalar yapılmıştır.

Öte yandan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 7456 sayılı Kanunun 28 inci maddesi ile eklenen ek 40 ncı maddede, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda ilave ödeme yapılacağı ve bu maddeye göre yapılacak ilave ödemenin damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmayacağı hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 29 uncu maddesinde, "Üniversitelerin tıp fakültelerinin beşinci yılını tamamlayıp altıncı yılına geçen öğrencileri ile diş hekimliği fakültelerinin dördüncü yılını tamamlayıp beşinci yılına geçen öğrencilerine intörn eğitimi döneminde öğretim üyesi rehberliğinde yaptıkları uygulama çalışmaları karşılığında ilgili kurumların bütçesinden oniki ayı geçmemek üzere; Devlet üniversitelerinde ödemenin yapıldığı tarihteki net asgari ücret tutarında, vakıf üniversitelerinde ise 4.702 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda aylık ücret ödenir. (Ek cümle: 3/11/2022-7420/9 md.) Vakıf üniversitelerinde bu tutarın üzerinde ödeme yapmaya ve yapılacak ödemenin tutarını belirlemeye mütevelli heyeti yetkilidir. Bu şekilde ücret ödenmiş olması 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerinin uygulanmasını gerektirmeyeceği gibi bu çalışma sebebiyle uzun vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası ile analık sigortası açısından sigortalılık ilişkisi kurulamaz. (Değişik cümle: 3/11/2022-7420/9 md.) Bu ödemelerden herhangi bir vergi kesilmez ve ödemelere ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunca müştereken belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinde ise gelir vergisinden istisna tutulan ücretler bentler halinde sayılmış olup söz konusu maddenin birinci fıkrasının (12) numaralı bendinde, 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanununa tabi çırakların asgari ücreti aşmayan ücretlerinin gelir vergisinden istisna tutulduğu hüküm altına alınmıştır. 3308 sayılı Kanunun "Ücret ve sosyal güvenlik" başlıklı 25 inci maddesinde,

"Aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere işletmeler tarafından ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki artışlar, düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde otuzundan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde onbeşinden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan, kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi 12'nci sınıf öğrencilerine asgari ücretin yüzde ellisinden aşağı ücret ödenemez. Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları gerekli tedbirleri alır. Staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri ile yükseköğretim kurumları ve birimlerinde yapan yükseköğretim öğrencilerinin yaptıkları stajlar bu fıkra hükmü kapsamı dışındadır.

Aday çırak, çırak ve öğrencinin eğitimi sırasında işyerinin kusuru halinde meydana gelecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından işveren sorumludur. Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır.

..."

hükmüne yer verilmiştir.

128 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde, çıraklar i��in öngörülen tüm niteliklere sahip olmakla beraber, geçerli asgari ücret düzeyinin üzerinde ücret alan bir kimsenin o işyerinde iş veya sanat öğrenmek amacıyla çalıştığı kabul edilemeyeceğinden çırak sayılmasının mümkün bulunmadığı, bu nedenle çıraklık

📄 GİB'de resmi kaynağı gör ← Tüm Özelgeler